از رسول گرامى همراه خمس آن را واجب دانسته‌اند . كه در موارد ويژه‌ى نه‌گانه‌ى نصاب ، محور و محك مواردى مشابه آن‌هاست ، مانند برنج و ذرت و . . . كه ملحق به گندم و جو است ، و از ميوه‌جات مانند زردآلو ، سيب ، پرتغال ، خيار و امثال اين‌ها عيناً يا قيمتاً ملحق به‌خرما و كشمش مىباشد و حيواناتى حلال گوشت همانند - آهو ، ماهى ، مرغ و خروس و حتى مانند حيواناتى كه گوشتشان مرجوح است مثل اسب ، الاغ و امثال اين‌ها كلًا ملحق به‌گاو و گوسفند و شتر مىباشد كه وجوب زكات در همه اموال ثابت و واجب مىباشد . ساير اموالى هم كه همانندى از نه مورد زكات ندارند . حسابشان با نصاب پولى كه 5 / 2 درصد است خواهد بود . موارد پرداخت خمس مسأله‌ى 440 - « خمس » كه برحسب نص آيه‌اش در اختصاص موارد شش‌گانه است ، سه بخشش مال امام و سه بخش ديگرش در اختصاص كل يتيمان ، بىنوايان و در راه‌ماندگان مسلمان است . و در اين اختصاص هم در كل فرقى ميان ساداتى كه از طرف پدر يا مادر و يا از هر دو طرف منسوب به‌پيامبر صلى الله عليه و آله بزرگوارند و يا به‌كلى سيد هم نيستند هرگز نيست ، و در صورت ويژگى سادات هم فرقى ميان سادات پدرى و مادرى نيست « 1 » كه كلًا مادر نخستينشان حضرت زهرا عليهما السلام است ، و اگر سيادت و ذريه‌ى

--> ( 1 ) - چنان‌كه سيد مرتضى علم الهدى اختصاص به‌نسبت پدرى را منكر است و علامه هم در قواعدش شرط انتساب به‌پدر را عَلى رأىٍ گفته و در مستند نراقى است كه نسبت مادرى را از وسيله‌ى ابن حمزه نقل كرده چنان‌كه بعضى از بزرگان گفته‌اند و صاحب حدائق هم بر اين نظر اصرار دارد ، و نيز حلى و معين الدين مصرى و شيخ مفيد و قاضى و قطب راوندى و فضل بن شاذان و ابن ابى عقيل و ابى الصلاح و شيخ طوسى در خلاف و ابن زهره و ابن جنيد و شيخ احمد متوج بحرانى و مقدس اردبيلى و مير محمد باقر داماد و ملا محمد صالح مازندرانى و سيد نعمت اللَّه جزائرى و شيخ عبداللَّه بحرانى بر اين رأى متفقند . و بالاخره در گرفتن نيمه دوم خمس سيادت شرط نيست ، علاوه بر اين‌كه سيادت نيز در انحصار بنى هاشمى نمىباشد زيرا هرگز خبرى درست در اين باره نداريم به‌جز خبر « و اما المنسوبون بامّهاتهم الى هاشم فقد قال اللَّه فيهم « ادعوهم لآبائهم » ولى اين آيه درباره‌ى پسرخواندگان است نه فرزندان دخترى و گرنه حسنين عليهما السلام هم از پسرخواندگان پيامبرند و نه از فرزندانش ! ، و در هر صورت انتساب پدرى شرط سيد بودن نيست و نيمه دوم خمس نيز هم‌چون نيمه‌ى اولش ، در كل اختصاصى به‌سادات ندارد . و اگر اختصاصى هم داشت همگى آنان را شامل بود